Urazy i profilaktyka u tenisistów

Większość urazów nękających tenisistów jest natury przeciążeniowej. Skąd się biorą, czego dotyczą i jak im zapobiegać?

Uważa się, że jednym z głównych czynników decydujących o rozwoju chronicznego problemu jest ignorowanie bólu. Gdy ból się pojawi, nie należy zwlekać z wizytą u lekarza, fizjoterapeuty czy masażysty, którzy pomogą wyleczyć kontuzję zanim osiągnie ona stan uniemożliwiający powrót do pełnej sprawności. W trakcie gry w tenisa najczęściej dochodzi do kontuzji w obrębie kończyn dolnych. Na drugim miejscu występują uszkodzenia kończyn górnych, a na trzecim tułowia. Podczas meczu tenisowego tkanka mięśniowa jest narażona na działanie ogromnych sił towarzyszącym ciągłym przyspieszeniom, hamowaniom czy zmianom kierunku poruszania się. Urazy mięśni są najczęstszymi kontuzjami w sporcie. Do kontuzji mięśni najczęściej dochodzi wskutek sumujących się mikrourazów. Z powodu dużych obciążeń oraz krótkiego czasu na odpoczynek adaptacja tkanek nie jest możliwa i dochodzi do przeciążenia struktur. Organizm nie lubi raptownych zmian obciążeń, dlatego nie powinno się zwiększać objętości i intensywności wysiłku fizycznego zbyt gwałtownie.

Do urazów, na które często uskarżają się zawodnicy tenisa, należy zaliczyć tzw. łokieć tenisisty. Charakteryzuje się bólem w okolicy łokcia, a spowodowany jest przez zmiany chorobowe w miejscu przyczepu więzadeł i kości. Dolegliwość pojawia się w wyniku nadmiernego obciążenia mięśni i stawu łokciowego. Jest to problem dość uciążliwy, którego leczenie polega na odciążeniu ręki i zabiegi fizjoterapeutyczne, konieczna w niektórych przypadkach jest także kuracja zastrzykami.

Kontuzją, która może wykluczyć zawodnika na długi czas z rywalizacji, jest uraz kolana. Dochodzi do niego podczas dynamicznej gry i szybkiej zmiany kierunku. Mogą to być zwichnięcia, urazy polegające na zerwaniu ścięgien, ich zapalenia czy uszkodzenia łękotek. W przypadku łagodnych leczenie sprowadza się do odpoczynku i okładów. Bardziej poważne przypadki mogą wymagać interwencji chirurgicznej.

Inna dolegliwość wiąże się z wykonywaniem dynamicznych ruchów ręką ponad głową, które przekraczają fizjologiczny zakres ruchu. Dochodzi wówczas do przeciążeń barków, które są problemem dla osób uprawiających tenis. Obciążenia, których doznaje obręcz barkowa, skutkuje bólem, osłabieniem siły, a także ograniczeniem w wykonywaniu ruchów. Leczenie polega na zniesieniu tych ograniczeń oraz przywróceniu prawidłowego zakresu ruchów.

Ryzyko wystąpienia lub nawrotu problemu zdrowotnego może być zmniejszone poprzez odpowiednią budowę programu treningowego (stopniowo wzrastające obciążenia), prawidłowo dobrany sprzęt tenisowy oraz poprawną technikę uderzeń.

Ciało zawodnika jest systemem połączonych ze sobą elementów – nogi, biodra, tułów, barki, łokcie i nadgarstki. Każdy z nich dostarcza część energii, która jest wyzwolona przy odbiciu piłki. Niezmiernie istotne dla jakości uderzenia jest kolejne „włączanie się” tych elementów w ruch. Tylko wtedy siła wygenerowana przez nogi i tułów może być efektywnie przetransferowana do kończyny górnej. Zbadano, że aż 51% całkowitej energii kinetycznej i 54% całkowitej siły jest rozwijana poprzez połączenie nogi-biodra-tułów. Bark jest swoistym „lejkiem” i regulatorem siły, a łokieć i nadgarstek przenoszą ją na rakietę. Zaburzenia w funkcjonowaniu początkowych połączeń elementów tego łańcucha, a więc nóg, bioder i tułowia, prowadzą do przeciążenia końcowych ogniw – barku, łokcia i nadgarstka.

Podstawą profilaktyki urazów tenisowych są odpowiednie treningi przygotowania fizycznego połączone ze stałymi, okresowymi wizytami u masażysty, fizjoterapeuty i lekarza sportowego. Staranna rozgrzewka i czynności wyciszające organizm po grze (powinny trwać przynajmniej 15 minut) to nawyki niezbędne dla bezpiecznego uprawiania sportu.

Trening profilaktyczny polega na wprowadzeniu ćwiczeń asymetrycznych, wyrównywaniu dysbalansu mięśniowego oraz utrzymaniu prawidłowych zakresów ruchu w stawach. Powinien on zostać wprowadzony od początku procesu treningowego i być specyficzny do sylwetki zawodnika oraz wymagań dyscypliny.

Pomocnym elementem w profilaktyce kontuzji jest odnowa biologiczna. Najczęściej wybieranymi sposobami na przyspieszenie regeneracji są rozciąganie, rolowanie, wanna z zimną wodą, masaż i sauna. Zapobiegają one przetrenowaniu, powstawaniu stanów zapalnych oraz degeneracji tkanek.

Poruszając temat prewencji urazów nie można zapomnieć o dobrej, zbilansowanej diecie, dzięki której można znacząco poprawić możliwości regeneracyjne tkanek oraz ich wytrzymałość na mechaniczne obciążenia.



Autorka:

Barbara Chodkowska, BC Studio Olsztyn 

Źródła:

http://www.akademiaprince.com.pl/najczestsze-kontuzje-tenisistow/

https://crsrehabilitacja.pl/urazy-profilaktyka-tenisie/